Biologiya fanlari nomzodi, dotsent
Kafedra 1994 yil 15 aprelda Kimyo fakultetining “Umumiy kimyo va ekologiya”, “Anorganik va analitik kimyo” hamda “Qishloq xo‘jaligi asoslari” kafedralari tarkibida shakllangan. Uning bosh tashabbuskori Termiz davlat universitetining sobiq rektori O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi akademigi, Beruniy nomidagi davlat mukofotining sohibi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, Surxon vohasi ilm ahlining faxri, fizika – matematika fanlari doktori, professor To‘raev Nazar Yo‘ldoshevichdir. Kafedraning asoschisi qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi, professor, Nyu-York fanlari akademiyasining haqiqiy a’zosi Zokirov Xolmat Xurramovich sanaladi. Uzoq yillar mobaynida kafedra mudiri lavozimida faoliyat ko‘rsatib, yosh avlodga o‘z bilimi va tajribalarini o‘rgatib kelmoqda.
Ushbu kafedra tashkil etilgan yildan boshlab kafedraning professor – o‘qituvchilari universitetning kimyo, ekologiya va tabiatni muhofaza qilish fanlari o‘qitiladigan barcha ta’lim yo‘nalishlarida umumiy kimyo va ekologiya fanlaridan dars bera boshladilar. 2010-2011 o‘quv yili davomida geografiya kafedrasi bilan qo‘shilib “Geografiya-ekologiya” kafedrasi nomi bilan faoliyat ko‘rsatdi. 2011-2012 o‘quv yilidan boshlab “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish”, 2012 yildan “Ekologiya”, 2018 yildan “Ekologiya va tuproqshunoslik” kafedrasi deb nomlanib kelmoqda. Hozirda kafedraga biologiya fanlari nomzodi, dotsent Muhammadi Boyqobilovich Abramatov mudirlik qilib kelmoqda.
Hozirda kafedrada 1 nafar professor, 3 nafar dotsent 1 nafar katta o‘qituvchi va 4 nafar o‘qituvchi, 1 nafar stajor-o‘qituvchi 12 shtat birligida faoliyat ko‘rsatib kelmoqda.
Kafedra olimlari tomonidan yillar davomida 9 ta darslik, 6 ta o‘quv qo‘llanma, 7 ta monografiya, 25 o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar nashr ettirilan. Professor-o‘qituvchilarning ilmiy tadqiqot ishlari natijalari Xalqaro va Respublika ilmiy jurnallarida chop ettirilib kelinmoqda.
Kafedra jamoasi so‘ngi yillarda sohaga oid Respublika miqyosida ilmiy amaliy konferensiyalar tashkil etib kelmoqda. Jumladan, 2016 yil 15 mart kuni “O‘zbekistonning bioekologik muammolari”, 2020 yil 16 oktabr kuni “Tuproq va atrof-muhit muhofazasi masalalari” mavzularida konferensiyalari o‘tkazilgan.
Kafedrada o‘qitiladigan yo‘nalishlar:
Kafedrada 60530700-Tuproqshunoslik hamda 60710400- Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavrlar, 70530701-Tuproqshunoslik (tadqiqot turi bo‘yicha), 70520202-Ekologiya mutaxassisliklari bo‘yicha magistrlar tayyorlanadi.
Kafedrada o‘qitiladigan fanlar:
60530700-Tuproqshunoslik
Bakalavriat:
60710400- Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)
70530701-Tuproqshunoslik (tadqiqot turi bo‘yicha)
Magistratura:
70520202-Ekologiya
Kafedrada olib borilayotgan ilmiy ishlar
Kafedarada ilmiy muhit yaxshi shakllangan. Jumladan, 2022 yil kafedra professori X.Zokirov ilmiy rahbarligida kafedra katta o‘qituvchisi O.U.Normuratov Tuproqshunoslik va agrokimyo ilmiy-tadqiqot instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.25/30.12.2019.Qx/B 43.01 raqamli ilmiy Kengashda “Taqir-o‘tloqi tuproqlar sharoitida pomidordan yuqori hosil yetishtirishda azotli o‘g‘it me’yorini aniqlash va biologik preparat ta’siri” nomli ilmiy ishini 06.01.04- Agrokimyo ixtisosligi bo‘yicha muvaffqiyatli himoya qildi. Bundan tashqari kafedra mudiri dotsent M.Abramatov “O‘zbekistonning janubida kavsh qaytaruvchi uy hayvonlarining oshqozon-ichak tizimi nematodalari” orqali monitoring qilish” kafedra o’qituvchilari F.Qurbonov “Neft uglevodorodlari bilan ifloslangan tuproқlarning In Situ rekultivaitsiyasi”, M.Qodirov ‘Bo’z tuproqlar sharoitida xar hil me’yordagi azotli va organik o’g’itlarning kartoshka hosildorligiga ta’siri, D.Zayirova “Turli me’yordagi azotli o’g’itlarning issiqxona sharoitidagi pomidor hosildorligiga ta’siri”, A.Maxammadiyev “Surxondaryo viloyati atmosferasidagi chang miqdori va tarkibini aniqlash , ekologik monitoring qilish hamda baholash’’. (Mahalliy “Afg’on shamoli” ta’siri misolida) mavzularida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishmoqda.
Kafedrada olib borilayotgan ilmiy-uslubiy ishlar
So‘ngi yillarda kafedra professor-o‘qituvchilari bu sohada salmoqli ishlarni amalga oshirmoqda. Jumladan, birgina 2020 yilda kafedrada 4 ta monografiya: “Ekoiqtisodiy inqirozlarni bartaraf etishda ommaviy axborot vositalarining o‘rni”, “Tuproqshunoslik”, “Nematodi roda Haemonchus (Nematoda: Trichostrongylidae):differentsiatsii”, “Tipik bo‘z tuproqlar sharoitida kuzgi bug‘doy va kartoshkadan yuqori hosil olishda o‘g‘itlarni o‘rni”, “Sitrus o‘simliklarini yetishtirish agrotexnologiyasi” va 1 ta “Tuproq biologiyasi va ekologiyasi fanidan amaliy mashg‘ulotlar” nomli uslubiy qo‘llanma, 2023-yilda kafedrada1-ta monagrafiya “Tuproqlar degradatsiyasi” nashr ettirildi.
Darslik va o‘quv qo‘llanmalar
2020 yilda kafedra professori X.Zokirov “Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish” nomli darsligi, 2021 yilda professor X.Zokirov, dotsent M.Saidovlar “Tuproqshunoslik va tuproqlar geografiyasi” 2022 yilda X.X.Zokirov, O.U.Normurodovlar “Agrokimyo”, X.Zokirov, dotsent M.Saidovlar “Tuproqlar geografiyasi”, “Paxtachilik” nomli darsliklarini nashr ettirdilar.
Bundan tashqari professor X.Zokirov “Surxondaryo tabiati va ekologiyasi” nomli o‘quv qo‘llanmasini nashr ettirdi.
2022 yilda kafedra dotsenti M.Saidovning “Paxta yetishtirish agrotexnologiyasi”, “Sitrus o‘simliklarini yetishtirish agrotexnologiyasi” Subtropik o’simliklarni yetishtirish agratexnologiyasi nomli o‘quv qo‘llanmalari nashr ettirildi.
2023-yilda dotsent.O,U.Nomurodov, o’qituvchi F.Ch.Qurbonovlar “Tuproq biologiyasi va ekologiyasi” nomli darslik nashr ettirdi.
